6 điều không bao giờ nên nói với người trầm cảm

6 điều không bao giờ nên nói với người trầm cảm

Rối loạn trầm cảm chủ yếu (thường được gọi là "trầm cảm") là một rối loạn tâm trạng phổ biến và nghiêm trọng. Trầm cảm gây ra các triệu chứng tác động tiêu cực đến cách mà một người suy nghĩ, cảm nhận và thực hiện các hoạt động hàng ngày như ăn, ngủ hoặc làm việc.

Trầm cảm đặc trưng bởi cảm khí sắc trầm buồn dai dẳng (hoặc cáu kỉnh ở trẻ em) hoặc không có hứng thú trong hầu hết các hoạt động hàng ngày, gần như mỗi ngày, trong ít nhất hai tuần. Trầm cảm có thể một loạt các triệu chứng (và không phải mọi người đều trải qua mọi triệu chứng):

  • Tâm trạng buồn, lo lắng hoặc trống rỗng
  • Cảm giác tuyệt vọng hoặc bất lực
  • Cảm giác tội lỗi hoặc vô dụng
  • Cáu gắt
  • Mất hứng thú hoặc mất niềm vui trong các hoạt động
  • Rối loạn ăn uống, giảm cân hoặc tăng cân đột ngột mà không rõ nguyên do
  • Mệt mỏi
  • Hành động chậm chạp hoặc nói chậm
  • Bồn chồn
  • Khó tập trung hoặc khó đưa ra quyết định
  • Rối loạn giấc ngủ (khó đi vào giấc ngủ hoặc ngủ chập chờn hoặc ngủ quá nhiều)
  • Suy nghĩ về cái chết hoặc về việc tự sát, bao gồm cả những nỗ lực tự sát
  • Đau thể chất hoặc các vấn đề về tiêu hóa mà không rõ nguyên nhân y tế (bao gồm đau đầu, chuột rút cơ hoặc các cơn đau khác)

Theo Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia, trầm cảm là một trong những rối loạn tâm thần được chẩn đoán phổ biến nhất ở Hoa Kỳ và có thể có nguyên do bởi sự kết hợp của các yếu tố di truyền, sinh học, môi trường và tâm lý.

Nếu bạn có một người bạn hoặc một thành viên trong gia đình đang chống chọi với chứng trầm cảm, bạn có thể không biết phải nói gì hoặc làm thế nào để hỗ trợ người đó. Điều tốt nhất bạn có thể làm cho một người bạn trầm cảm là lắng nghe mà không phán xét.

Có một số cụm từ đôi khi được sử dụng với mục đích tốt nhưng thực sự có thể khiến người bị trầm cảm cảm thấy tồi tệ hơn. Hay tránh nói những cụm từ sau với một người bạn bị trầm cảm:

"Đừng nghĩ về điều đó"

Một số người trầm cảm thực sự rất hay nghĩ nhiều, lặp đi lặp lại không dứt một suy nghĩ hoặc vấn đề, và nó có thể góp phần làm tăng cảm giác vô dụng hoặc bất lực ở họ.

Một người không thể đơn giản bỏ đi một ý nghĩ hay nỗi buồn nào đó, và việc bảo một người ngừng suy nghĩ về các vấn đề của họ đôi khi thực sự có thể khiến họ càng nghĩ nhiều hơn. Một nghiên cứu cho thấy mặc dù những người hay suy nghĩ thường có xu hướng tìm đến sự giúp đỡ, nhưng họ thường không nhận được sự hỗ trợ họ mong muồn, và việc hay suy nghĩ đó của họ lại có thể gây ra mâu thuẫn trong các mối quan hệ. Khi một hệ thống hỗ trợ gạt đi hoặc yêu cầu người trầm cảm ngừng suy nghĩ về điều đó, họ lại càng có nhiều thứ để suy ngẫm hơn.

"Suy nghĩ tích cực!"

Mặc dù các nhà trị liệu tâm lý thường sử dụng điều chỉnh nhận thức để giúp người trầm cảm thay thế những suy nghĩ tiêu cực bằng những suy nghĩ tích cực, nhưng quá trình này cần thời gian và phải giúp khám phá gốc rễ của những suy nghĩ tiêu cực.

Nói với người mắc chứng trầm cảm rằng “hãy suy nghĩ tích cực lên” chính là bác bỏ tình trạng bệnh lý gây ra các triệu chứng và đổ lỗi cho chính bản thân người đang chống chọi với trầm cảm.

"Tôi hiểu cảm giác của bạn"

Mặc dù câu nói này có tác dụng thể hiện sự đồng cảm và giúp người trầm cảm cảm thấy được thấu hiểu, nhưng đôi khi nó có thể phản tác dụng. Có một sự khác biệt đáng kể giữa trầm cảm lâm sàng và cảm xúc buồn bã. Cảm giác buồn bã là điều bình thường, nhưng trầm cảm là một chứng rối loạn tâm trạng ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng tham gia các hoạt động bình thường hàng ngày của một người.

Những câu nói như vậy đôi khi lại là sự đánh giá thấp những nỗi đau của người đó.

"Hãy thỏa mãn với những gì bạn có"

Người trầm cảm thường có xu hướng mặc cảm và xấu hổ với những rối loạn của mình. Họ thường có những cảm giác tội lỗi, vô giá trị và bất lực. Bởi trầm cảm là một căn bệnh vô hình (mọi người không cần thiết phải tỏ ra “trầm cảm”), nên đôi khi có thể có một sự kỳ thị xung quanh rối loạn này.

Những câu như “hãy thỏa mãn với những gì bạn có đi” hay “hãy biết ơn những gì bạn có đi” có thể mang ngụ ý rằng người trầm cảm đang chán nản vì đơn giản là họ không thể nhìn thấy những gì họ có.

"Người khác có thể còn đau khổ hơn / tồi tệ hơn bạn"

Việc so sánh người đang chiến đấu với chứng trầm cảm với những người khác đang chiến đấu với những vấn đề khác chưa bao giờ là một việc đúng đắn. Khi một người trầm cảm tìm đến sự hỗ trợ của xã hội, thứ họ đang tìm kiếm là sự đồng cảm và lòng trắc ẩn.

Mặc dù có thể có người khác mắc bất kỳ bệnh lý nào, nhưng việc nói với người trầm cảm rằng người khác mắc bệnh nặng hơn chỉ khiến người đó cảm thấy xấu hổ.

"Hãy vượt qua nó"

Trầm cảm là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng và việc chỉ nói với ai đó hãy tiếp tục hoặc vượt qua nó không thực sự thay đổi vấn đề. Những nói kiểu như vậy có thể coi là thiếu lòng nhân ái và có thể khiến người trầm cảm cảm thấy xấu hổ và bị hiểu lầm.

Không có câu trả lời hoàn hảo nào khi nói đến việc hỗ trợ bạn bè hoặc người thân mắc chứng trầm cảm, và những câu hỏi thường có thể hữu ích khi một người trầm cảm mở lời. Hãy thử một vài câu trả lời thấu cảm sau:

  • Tôi có thể giúp gì cho bạn trong lúc khó khăn này?
  • Tôi rất tiếc với những nỗi đau của bạn. Tôi ở đây vì bạn.
  • Bạn có thể kể với tôi về điều đó.
  • Bạn có muốn đi dạo với tôi không?
  • Tôi có thể tiếp tục làm bạn cùng bạn hôm nay không?
  • Tôi có thể mang bữa tối cho bạn trong tuần này không?
  • Cảm ơn bạn đã chia sẻ điều này với tôi để tôi có thể hiểu những gì bạn đang trải qua.

                                                                                                                                                       Theo Katie Hurley, LCSW

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *