Nói chuyện với con về chứng trầm cảm. Bạn đã biết cách? (Phần 2)

Nói chuyện với con về chứng trầm cảm. Bạn đã biết cách? (Phần 2)

Tiếp nối phần 1, Viện Lumiere xin chia sẻ tiếp các nội dung dành cho các quý Phụ huynh về cách nói chuyện với con về chứng trầm cảm đối với từng lứa tuổi để các quý Phụ huynh tham khảo.

Trường mẫu giáo

Bạn nên nói gì khi con của bạn đang học mẫu giáo ? Một đứa trẻ nhỏ hơn không cần biết nhiều chi tiết về tình trạng của bạn, chúng cũng sẽ không hiểu. Nếu bạn chia sẻ quá nhiều thứ cùng một lúc, chúng có thể cảm thấy quá tải và bối rối. Hơn nữa, trẻ nhỏ có nhiều khả năng nghĩ về các tác động thể chất của bệnh tật của bạn. Chúng có thể lo lắng rằng bạn sẽ bị ốm nặng và thậm chí chết vì trầm cảm. 

Nếu con bạn ở độ tuổi mẫu giáo, tốt nhất bạn nên giải thích bằng những thuật ngữ cụ thể mà chúng có thể hiểu được.

Chọn thời điểm để nói chuyện mà bạn cảm thấy tự nhiên và không bị ép buộc, chẳng hạn như khi bạn ngồi xuống để vẽ hoặc xây dựng một cái gì đó. Sử dụng ngôn ngữ đơn giản, như đôi khi Mẹ cảm thấy buồn.

Đưa ra ví dụ về những gì xảy ra khi bạn cảm thấy buồn, chẳng hạn như bạn khó rời khỏi giường hoặc khó làm việc nhà. Nếu chồng/ vợ của bạn cần tiếp nhận trong khi bạn nằm xuống, bạn có thể giải thích cho con rằng đây là một phần khiến bạn cảm thấy không khỏe. 

Một đứa trẻ nhỏ cũng có thể giúp cha mẹ bị trầm cảm theo kịp các thói quen và hoạt động gia đình. Giữ các hoạt động theo trật tự trong cuộc sống của chúng sẽ giúp chúng cảm thấy an toàn, mặc dù điều đó có thể cảm thấy rất khó khăn đối với bạn.

Làm những gì bạn có thể để thiết lập mọi thứ trên chế độ điều chỉnh tự động, nơi chúng biết chính xác những gì chúng mong đợi và các quy trình mà chúng nên tuân theo. Điều này sẽ giúp chúng cảm thấy an toàn và cũng giúp bạn thoải mái hơn. Ngay cả trẻ nhỏ cũng có thể được dạy để cất đồ chơi của chúng và giúp đỡ cha mẹ khi chúng cần giúp đỡ. 

Trên hết, hãy nhớ rằng ngay cả những đứa trẻ còn rất nhỏ ở độ tuổi mẫu giáo cũng có thể bị ảnh hưởng bởi chứng trầm cảm của bố mẹ. Nếu bạn quá chán nản để tham gia và chơi với con, chúng có thể cảm thấy có điều gì đó không ổn mặc dù chúng không thể diễn đạt thành lời. Tuy nhiên, trẻ em rất kiên cường nếu bạn có thể cố gắng giữ sự kết nối cởi mở. 

Nếu con của bạn vẫn còn ở độ tuổi mẫu giáo, nhiều khả năng bạn sẽ quan sát thấy nỗi buồn hơn là nghi ngờ trầm cảm. Ở độ tuổi này, điều quan trọng là phải biết rằng con bạn vẫn đang học về thế giới và về cảm xúc của chính chúng.

Hãy hỏi con cảm thấy thế nào khi con khó chịu và cho họ thấy rằng việc nói về những cảm giác tồi tệ là điều hoàn toàn bình thường. Cảm ơn họ đã chia sẻ và hãy nhớ kiểm tra với chúng thường xuyên.

Ở độ tuổi này, nếu bạn nghi ngờ có vấn đề về sức khỏe tâm thần, bước đầu tiên tốt nhất là nói chuyện với bác sĩ nhi khoa, chuyên gia tâm lý trẻ em để nói lên những lo lắng của bạn. Các chuyên gia sẽ được trang bị tốt nhất để tư vấn xem đó có phải là vấn đề bạn nên quan tâm hay không.

Trường tiểu học 

Còn nếu con bạn đang học tiểu học thì sao? Khi con bạn lớn hơn một chút, bạn có thể bắt đầu nói những thuật ngữ cụ thể hơn và sử dụng các từ để mô tả bệnh của mình chẳng hạn như “trầm cảm”. Bạn không nhất thiết phải chia sẻ tất cả các chi tiết về các triệu chứng hoặc kế hoạch điều trị của mình, nhưng chắc chắn nên trả lời bất kỳ câu hỏi nào mà chúng hỏi. 

Ở độ tuổi này, trẻ em dễ có cảm giác rằng chúng là nguyên nhân nào đó khiến bạn bị trầm cảm, đặc biệt là nếu bạn không cởi mở chia sẻ những gì đang xảy ra với bạn. Vì lý do này, điều quan trọng là phải chia sẻ với con bạn rằng đây không phải là lỗi của chúng và bạn đang nhận được sự giúp đỡ khi cần. 

Một lần nữa, trẻ ở độ tuổi này có thể giúp bạn xung quanh nhà bằng cách làm việc nhà để giữ cho mọi thứ hoạt động có cấu trúc và nề nếp. Điều này có nghĩa là cho bát đĩa vào máy rửa bát hoặc cho đồ vào máy giặt. Một số trẻ thậm chí có thể đảm nhận nhiều hơn tùy thuộc vào tính cách của chúng. 

Với trẻ ở độ tuổi này, thời điểm tốt nhất để trò chuyện có thể là khi ra ngoài thực hiện một hoạt động cùng nhau, chẳng hạn như đi dạo quanh khu nhà. Nói về cảm giác của bạn và hỏi chúng cảm giác của họ như thế nào. Xin lỗi nếu bạn đã không hành động như chính mình, nhưng hãy trấn an họ rằng bạn đang nhận được sự trợ giúp cần thiết. Cuối cùng, hãy chia sẻ cách bạn đang đương đầu để chúng biết cách đối phó với những cảm xúc của chính chúng trong tương lai. 

Trẻ em ở độ tuổi tiểu học bắt đầu hiểu thêm về thế giới và có thể cảm thấy ngại chia sẻ với bạn về cảm giác của chúng vì sợ rằng chúng sẽ “gặp rắc rối”. Vì lý do này, điều quan trọng là phải có một tâm hồn cởi mở, trở thành một người lắng nghe tích cực và gắn bó , đồng thời giảm bớt sự kỳ thị khi nói về cảm xúc và sức khỏe tâm thần. 

Con bạn cần biết rằng bạn là người mà chúng có thể tin tưởng và là người mà chúng có thể chia sẻ những vấn đề của mình. Vì lý do này, hãy cố gắng đặt mình vào vị trí của con bạn và thể hiện sự đồng cảm với hoàn cảnh của chúng. Nếu bạn nhận thấy rằng con có vẻ đang gặp khó khăn, hãy hỏi con cảm thấy như thế nào và bạn có thể giúp đỡ như thế nào. Đồng thời, không khuyến khích bạn chìm đắm trong những cảm xúc tiêu cực . Thay vào đó, hãy nói chuyện với con và cố gắng tìm hiểu xem chuyện gì đang xảy ra. 

Điều quan trọng nhất cần nhớ khi nói chuyện với trẻ ở độ tuổi tiểu học là giữ bình tĩnh, lý trí và không phán xét. Mục tiêu của bạn không phải là quá nhiều để “sửa chữa” vấn đề, mà là hướng tới việc hiểu vấn đề và cho con bạn thấy rằng bạn sẵn sàng lắng nghe. Thay vì lao đầu vào các giải pháp cho vấn đề, hãy thực sự lắng nghe những gì con bạn đang chia sẻ và cảm giác của chúng. Điều này sẽ giúp khuyến khích con nói chuyện với bạn trong tương lai khi chúng cần giúp đỡ. 

Cuối cùng, nếu bạn thực sự lo lắng rằng con bạn ở độ tuổi tiểu học đang phải vật lộn với chứng trầm cảm, hãy nói chuyện với bác sĩ gia đình hoặc chuyên gia tâm lý trẻ em. Một lần nữa, nhờ sự tư vấn của chuyên gia sẽ giúp mọi thứ dễ dàng hơn và bạn sẽ không phải băn khoăn nữa nếu mình đang bỏ qua các dấu hiệu của một vấn đề cần được điều trị. 

Trung học phổ thông 

Cuối cùng, nếu con bạn ở độ tuổi trung học, cuộc trò chuyện mà bạn có có thể sẽ rất khác. Bạn có thể muốn nói chuyện cởi mở với con về chẩn đoán, kế hoạch điều trị và hành vi của bạn ảnh hưởng đến chúng như thế nào. Hãy hỏi chúng cảm nhận của con về tình huống này và sẵn sàng đợi một chút thời gian để có câu trả lời.

Trẻ lớn hơn có thể giúp đỡ bạn nhiều hơn bằng cách làm những việc như nấu bữa tối hoặc làm việc vặt. Hãy nhớ liên tục kiểm tra với con bạn về cảm giác của chúng.  

Khi bạn lo lắng về chứng trầm cảm ở con mình, bạn nên làm gì nếu bạn lo lắng con bạn có thể bị trầm cảm? Một lần nữa, điều này sẽ phụ thuộc vào độ tuổi của con bạn và mối quan hệ của bạn với con bạn. Dưới đây là một số gợi ý về cách giới thiệu chủ đề trầm cảm với trẻ mẫu giáo, trẻ tiểu học và trẻ trung học. 

Cuối cùng, bạn nên làm gì nếu bạn có một đứa trẻ ở độ tuổi trung học và lo lắng rằng chúng có thể bị trầm cảm? Ở độ tuổi này, chắc chắn có lý do để lo lắng vì tỷ lệ tự tử đang gia tăng . Nhiều thanh thiếu niên hiện đang tham gia vào phương tiện truyền thông xã hội và công nghệ, có thể có tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần của chúng. Với tư cách là cha mẹ, bạn sẽ nói chuyện với con như thế nào nếu bạn cảm thấy con có thể đang bị trầm cảm? 

Điều quan trọng là con bạn phải biết rằng chúng có thể tìm đến bạn nếu chúng đang cảm thấy buồn, chán nản hoặc muốn tự làm hại bản thân hoặc tự tử . Bạn có thể khiến họ cảm thấy rằng việc đến với bạn là ổn bằng cách bình tĩnh và cởi mở khi nói chuyện với nhau và thiết lập mức độ tin cậy. 

Nếu bạn không chắc chắn làm thế nào để đưa ra chủ đề, hãy xem xét một bộ phim hoặc chương trình khác về chủ đề này như một điểm khởi đầu. Hãy chọn thời điểm mà họ không mệt mỏi, căng thẳng,… và cùng nhau xem chương trình. Sau đó, hỏi một số câu hỏi mở như, "Con cảm thấy thế nào?" hoặc "Con đang nghĩ về điều gì?" 

Mặc dù con của bạn có thể không cởi mở để nói chuyện ngay lập tức, nhưng điều quan trọng là phải cho chúng biết rằng bạn luôn ở đó vì chúng nếu chúng có thắc mắc hoặc muốn nói chuyện. Bạn cũng có thể nhắc họ rằng yêu cầu giúp đỡ là được và yêu cầu giúp đỡ không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối. 

Con lớn của bạn có thể cảm thấy bất lực nếu chúng cảm thấy chán nản, vì vậy điều quan trọng là bạn phải nghiêm túc xem xét bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng cảnh báo nào . Có vẻ như thói quen của tuổi teen của bạn đã bị gián đoạn? Bắt đầu một cuộc trò chuyện về điều đó. Nói chuyện trực tiếp với con về chứng trầm cảm (hoặc tự làm hại bản thân) để thể hiện rằng sự lirn kết với bố mẹ luôn sẵn sàng mọi lúc là nguồn lực cho con. Bạn thậm chí có thể hỏi trực tiếp xem con bạn có đang cảm thấy chán nản hay từng nghĩ đến việc làm hại bản thân hay không. 

Quan trọng nhất, không nên tỏ ra bảo thủ, dông dài hay tỏ vẻ nghiêm khắc. Không có gì có thể đẩy con bạn ra xa nhanh chóng hơn. Nếu con bạn thực sự bị trầm cảm, cha mẹ tỏ ra nguyên tắc hoặc khắc nghiệt sẽ chỉ khiến mọi thứ trở nên tồi tệ hơn. Thể hiện sự cảm ơn của bạn về bất cứ điều gì khi chúng chia sẻ để con sẵn sàng trò chuyện nhiều hơn. 

Ngoài ra, nếu bạn đang cảm thấy choáng ngợp khi nghĩ đến những cuộc trò chuyện này, bạn không cần phải tự mình làm tất cả. Bạn có tùy chọn liên quan đến bên thứ ba, chẳng hạn như bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý lâm sàng nếu bạn thực sự lo lắng. 

Với thanh thiếu niên, bạn cũng có thể nói về cách tự chăm sóc bản thân đối với bệnh trầm cảm và những điều có thể làm để cải thiện tâm trạng của chúng như hạn chế sử dụng công nghệ , ăn thực phẩm lành mạnh , tập thể dục thường xuyên và ra ngoài để dành thời gian làm những việc thú vị. Một thanh thiếu niên chán nản dành nhiều thời gian ở một mình sẽ cảm thấy chán nản hơn.  

Cuối cùng, nếu bạn cảm thấy con mình có thể đang ở trong tình huống khủng hoảng , vui lòng đưa chúng đến phòng cấp cứu hoặc gọi ngay cho chuyên gia được đào tạo về tình trạng của chúng để được tư vấn. 

Một vài lời khuyên từ chúng tôi 

Nếu bạn cảm thấy cần phải nói chuyện với con mình về bệnh trầm cảm, hoặc để cung cấp thông tin chung, chia sẻ chẩn đoán và cuộc đấu tranh của bản thân hoặc vì lo lắng con bạn có thể bị trầm cảm, thì bạn có thể cảm thấy choáng ngợp và không biết phải nói gì . 

Điều quan trọng nhất cần nhớ là điều con bạn cần nhất ở bạn là bạn đối xử với chúng bằng sự tôn trọng và lòng trắc ẩn. Trong khi trẻ em kiên cường, một đứa trẻ phải đối mặt với cha mẹ bị trầm cảm hoặc tự đối mặt với chứng trầm cảm sẽ cần thêm sự hỗ trợ và quan tâm. Nếu bạn không thể tự mình cung cấp, thì bạn sẽ cần đến sự hỗ trợ từ những người khác như gia đình, bạn bè hoặc các chuyên gia. 

Cuối cùng, hãy đảm bảo giữ sự kết nối với con sau khi bạn có cuộc trò chuyện đầu tiên. Mục tiêu của bạn không phải là nói chuyện một sớm một chiều. Thay vào đó, bạn muốn khuyến khích con bạn có thể đến với bạn bất cứ lúc nào để giải quyết mối quan tâm của chúng, để chúng biết rằng bạn luôn có một đôi tai lắng nghe và sẵn sàng thấu hiểu và cảm thông.

Một khi đứa trẻ cảm thấy thoải mái khi nói về bệnh trầm cảm, trong bất kỳ bối cảnh nào, tình hình sẽ được cải thiện để tốt hơn cho cả gia đình. Và, bạn có thể thấy rằng một khi chủ đề về trầm cảm được công khai, sẽ ít bị kỳ thị hơn về việc chia sẻ cởi mở với người khác khi đến thời điểm. 

                                                                                                                     Biên tập: Nguyễn Nhung

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *